Zoetstoffen van de natuurvoedingswinkel

Als je stopt met het eten van (geraffineerde) suiker, kom je al vrij snel terecht bij de natuurvoedingswinkel. Daar hebben ze namelijk veel producten die je ook bij de reguliere supermarkt kan kopen, maar met minder toegevoegde ingrediënten, zoals geraffineerde suiker. De zoete producten uit de natuurvoedingswinkel (koekjes, cake en dergelijke) zijn gezoet met andere zoetstoffen. Dit zijn over het algemeen minder geraffineerde zoetstoffen dan witte suiker. Bijvoorbeeld honing, tarwestroop (wheat syrup), speltstroop, en mais(mout)stroop, dadelstroop, ruwe rietsuiker en rijststroop. Marger en ik eten geen van de producten waarin deze zoetstoffen zitten. Waarom? Ze zijn weliswaar meestal minder geraffineerd, maar zorgen voor een onstabiel energieniveau, net als geraffineerde suiker. En dat vermijden we het liefst zoveel mogelijk.

Snelle en langzame suikers
De verschillende suikers zijn in te delen in snelle en langzame suikers. Langzame suikers worden langzaam door je lichaam opgenomen, waardoor je energieniveau (bloedsuikerspiegel) stabiel blijft. Een langzame ‘suiker’ is bijvoorbeeld fructose (wat in vruchten zit), agavesiroop en ook o.a. de meeste groenten, volkoren pasta en zilvervliesrijst. Snelle suikers worden razendsnel door het lichaam opgenomen en zorgen voor een flinke stijging in je bloedsuikerspiegel en daarmee in je energieniveau. Vervolgens daalt het energieniveau tot onder het punt waar je zat toen je de snelle suikers nog niet had gegeten. Deze schommeling is niet goed voor je humeur en je lichaam. Dit gebeurt onder andere wanneer je geraffineerde (witte) suiker eet, maar geldt bijvoorbeeld ook voor moutsuiker/maltose. Snelle suikers vind je ook in witte pasta en witbrood. Producten die de bloedsuikerspiegel snel doen stijgen, noemt men producten met een hoge glycemische waarde.

Glycemische index
De glycemische index is de reactie van je bloedsuikerspiegel op 50 gram koolhydraten van een specifiek product. Deze index is een handig, maar lastig instrument. Zo hebben sommige zoetstoffen een lage glycemische waarde maar ook een zwakke zoetkracht. Dan heb je meer van die zoetstof nodig om een product even zoet te maken dan wanneer je bijvoorbeeld geraffineerde suiker gebruikt. Hierdoor kan je bloedsuikerspiegel vergelijkbaar stijgen van een koekje met geraffineerde suiker als van een koekje met bijvoorbeeld rijststroop. Het koekje bevat dan namelijk weliswaar een zoetstof met een lage glycemische waarde, maar je krijgt er meer van binnen.

‘Zonder toevoeging van suiker’
Het is mogelijk dat je bij de natuurvoedingswinkel op een pak koekjes of iets dergelijks de vermelding ‘zonder toevoeging van suiker’ ziet staan. Op zich klopt dat, omdat er geen sacharose (=witte suiker) in zit. Maar de stropen die ze als zoetstof gebruiken, bevatten toch suikers die de bloedsuikerspiegel snel doen stijgen en zijn naar mijn idee daarom geen goede vervanger voor geraffineerde suiker. Ik behandel hieronder de meest voorkomende zoetstoffen van de natuurvoedingswinkel. Over honing en maltose (moutstroop) kan je nog meer lezen in artikelen die al eerder op deze website zijn gepubliceerd.

Maltose (moutstropen)
In de natuurvoedingswinkel vind je veel koekjes en dergelijke gezoet met maltose (moutstroop). Het voordeel van de moutstropen is dat er meer voedingsstoffen inzitten dan in witte suiker. Het nadeel is, dat ze de bloedsuikerspiegel sterk doen stijgen. Voorbeelden van moutstropen zijn tarwestroop en maisstroop.

Tarwestroop
Deze stroop wordt gemaakt door aan het zetmeel van tarwe enzymen en water toe te voegen. Het geheel wordt gekookt tot een stroperige massa. Het voordeel van tarwestroop, is dat er meer lange suikers inzitten. Maar tarwestroop bevat ook korte (snelle) suikers waardoor je bloedsuikerspiegel evengoed meteen stijgt. De glycemische index van tarwestroop is even hoog als die van suiker. Speltstroop is een vergelijkbare zoetstof.

Maismoutstroop/ maisstroop
Gemaakt van het zetmeel van mais. Ook deze stroop heeft een hoge glycemische waarde, deze waarde ligt zelfs wat hoger dan die van witte suiker. Daar komt bij dat maisstroop minder zoetkracht heeft dan witte suiker. Om deze redenen is maisstroop ook geen goede zoetstof, vooral niet voor mensen met een gevoelige bloedsuikerspiegel.

Dadelstroop
Dadelstroop is het geconcentreerde sap van dadels en heeft een hoge glycemische waarde. Hiervan schiet je bloedsuikerspiegel dus snel omhoog en dit is niet aan te raden.

Ruwe rietsuiker
Het productieproces van rietsuiker is dezelfde als die van geraffineerde witte suiker, alleen worden er een of meerdere onderdelen overgeslagen, afhankelijk van de mate van geraffineerdheid van de rietsuiker. Rietsuiker kan net zo gebleekt zijn als gewone witte suiker, maar dan is er simpelweg wat melasse aan toegevoegd om het een bruine kleur en aparte smaak te geven. Bij andere rietsuikersoorten, zoals ruwe rietsuiker, sucanat of oerzoet gebeurt dat niet. In deze soorten zijn meer van de natuurlijke voedingsstoffen nog aanwezig. Toch doet het de bloedsuikerspiegel vrij snel stijgen.

Rijststroop
Rijststroop wordt wel gebruikt als zoetstof voor koekjes. De meeste rijststropen die je in Nederland kan kopen heeft een hoge glycemische index. De bruine rijststroop heeft echter een vrij lage index. Dit is op zich positief, maar bruine rijststroop is veel minder zoet dan bijvoorbeeld geraffineerde suiker. Hierdoor heb je meer rijststroop nodig voor een product met een vergelijkbare zoete smaak. Met andere woorden: bruine rijststroop is een goede zoetstof als je het met mate gebruikt. En op zich is er niets mis mee om koekjes te maken die minder zoet zijn dan die je in de winkel koopt! Je went er snel aan. De producten uit de natuurvoedingswinkel gezoet met rijststroop raad ik niet aan, omdat deze over het algemeen gezoet zijn naar de gemiddelde Nederlandse maatstaven.