Ik ging op onderzoek uit om een goed antwoord te kunnen geven. Ik heb er van alles over gelezen en verschillende professionals bevraagd. Ten eerste wilde ik vaststellen of suiker überhaupt een effect heeft op je emoties. Vervolgens behandelde ik de oorspronkelijke vraag: hoe lang duurt het effect van geraffineerde suiker op je emoties?

Voeding, emoties en gedrag
Geraffineerde suiker vraagt veel van je lichaam, waardoor je er een vervelend gevoel van kan krijgen. Dit geldt ook voor andere geraffineerde producten, zoals witbrood of pasta gemaakt van bloem. Ik merk het verschil heel duidelijk. Als ik een maaltijd eet met zoveel mogelijk pure, ongeraffineerde ingrediënten voed ik mijn lichaam. Het ondersteunt mijn lichaam, ik krijg er energie van. Als ik een maaltijd met veel geraffineerde producten eet, kan ik dit tijdens het eten best lekker vinden, maar ik voel al snel dat mijn lichaam hard moet werken om het te verwerken.

Als je je lichaam voedt met gezond eten, voel je je prettiger, zowel fysiek als mentaal. Dat kan je gedrag beïnvloeden. Bovendien voelt iemand die zoveel mogelijk pure producten gebruikt zich ook op de lange termijn beter.

Witte suiker heeft op verschillende manieren invloed op je lichaam. Geraffineerde suiker heeft een hoge glycemische waarde. Daardoor krijg je een piek in je bloedsuikerspiegel na het eten van veel suiker en even later een dip in je energie. Daarnaast zijn alle vitamines en mineralen uit de bron (meestal suikerbiet) gehaald om er witte suiker van te maken. Die stoffen heeft je lichaam juist nodig om de suiker makkelijk en op een rustig tempo te verwerken.

Suikerfeest

Lekkernijen met suiker zijn voor de meeste mensen gelinkt aan positieve emoties, omdat je het associeert met feestjes. Toen je een klein kind was, kreeg je waarschijnlijk taart met je verjaardag, een koekje als er bezoek kwam en een chocoladereep van je opa en oma bij een goed rapport. Misschien was er het suikerfeest aan het einde van de ramadan. Hierdoor leerde je dat feestjes (groot en klein) samengaan met zoetigheid. Daarom krijg je nu een positief gevoel als je denkt aan lekkernijen. Daarom beloon je jezelf vaak met zoetigheid. Je hebt van jongs af aan geleerd om zoetigheid te linken aan positieve emoties.

Suikerdip

Hoewel zoetigheid voor vrijwel iedereen wordt geassocieerd met feestjes, is suiker ook gelinkt aan negatieve gevoelens. De meeste mensen krijgen energie na het eten van een product met veel suiker. Ze eten bijvoorbeeld een Mars, Bounty of een Lion, of nemen een drankje waar veel suiker in zit om energie te krijgen. Dat is een fijn gevoel. Dit komt doordat je bloedsuikerspiegel stijgt. Veel mensen zullen toegeven dat na de energiepiek al snel een dal komt. Dat is een vervelend gevoel. Sommige mensen gaan dan nog meer suiker eten (of koffie drinken o.i.d.) om hun energieniveau hoog te houden. De een heeft meer last van die schommelingen in de bloedsuikerspiegel dan de ander. Sommige mensen merken er helemaal niets van. Anderen, zoals ik, worden erg moe na het eten van een product met veel geraffineerde suiker. Dat vind ik een vervelend gevoel.

Conclusie: suiker kan je emoties beïnvloeden. Op positieve wijze omdat je het associeert met feestelijke gebeurtenissen en omdat je er energie van krijgt. Op negatieve wijze, omdat je er moe van kan worden en daardoor bijvoorbeeld prikkelbaar.

Titanenstrijd

Mijn conclusie is niet echt wetenschappelijk te bewijzen. Het effect van geraffineerde suiker op emoties is helaas moeilijk (wetenschappelijk) te meten. Er spelen zoveel factoren mee als het gaat om emoties en gedrag. De professionals zijn het dan ook absoluut niet met elkaar eens over dit onderwerp. Medici zijn geneigd te zeggen dat suiker weinig directe invloed heeft op je emoties, terwijl de meeste alternatieve genezers een tegenovergestelde mening hebben en zelfs allerlei fysieke en mentale klachten wijten aan het gebruik van suiker.

Hoe lang werkt suiker in op je emoties?

Het duurt 24 tot 48 uur voordat voeding je lichaam uit is. Het effect van suiker op je bloedsuikerspiegel duurt veel korter. Maar kan je bloedsuikerspiegel chronisch ontregeld raken door het eten van veel suiker? Uit wetenschappelijk ondezoek blijkt dat dit erg onwaarschijnlijk is. Mensen met diabetes hebben weliswaar een ontregelde bloedsuikerspiegel, maar het is bewezen dat dit niet komt door het gebruik van suiker. Veel alternatieve geneeskundigen hebben het juist wel over een langdurige ontregeling van je bloedsuikerspiegel. Zij zeggen dat je daardoor o.a. candida of chronische vermoeidheid kan krijgen en je dit kan oplossen of verlichten door geen geraffineerde suiker meer te gebruiken. Ook hier zijn de reguliere medici het niet mee eens.

Beïnvloedt suiker je emoties en voor hoe lang? Tja. Het antwoord is afhankelijk van aan wie je het vraagt.

Ik ben geen expert op het gebied van stevia, maar vond deze informatie bij zo betrouwbaar mogelijke bronnen. Neem je eigen besluit of je stevia wel of niet wilt gebruiken als zoetmiddel.

Is het schadelijk voor je gezondheid om veel stevia te gebruiken?

Eigenlijk niet. Er is een maximum vastgesteld voor gezond gebruik van stevia, wie meer inneemt zou gezondheidseffecten kunnen krijgen. Dit zal niet snel gebeuren, want stevia heeft zo’n sterke zoetkracht dat je er niet veel van wilt gebruiken.  

Is stevia alleen in poedervorm te gebruiken in je voeding, of ook in andere vormen?

Stevia kan je op verschillende manieren gebruiken: vloeibaar, in poedervorm (stevioside), tabletjes en gewoon als plantje.

De vloeibare variant (stevia-extract) wordt verkregen door de steviablaadjes te drogen en te koken. Er wordt alcohol aan toegevoegd zodat het langer houdbaar is. Je krijgt dan een bruine vloeistof die zo’n 30x zoeter is dan witte suiker. De vitaminen, mineralen en sporenelementen die van nature in stevia zitten, blijven behouden. In de vloeibare vorm smaakt stevia een beetje bitter. In stevioside (wit poeder) zijn deze gezonde onderdelen eruit gefilterd. Stevioside is geraffineerde stevia, gemaakt van het ruwe extract. Voor zover ik kon vinden, komen de tabletjes overeen met stevioside. Als je zelf een plantje hebt, kan je ook gewoon de blaadjes zo gebruiken (bijvoorbeeld in de thee). Ook is dit in poedervorm te koop. De blaadjes zijn dan simpelweg gedroogd en gemalen.

Wat is de verhouding (geraffineerde) suiker tot stevia?
Stevia heeft een grote zoetkracht, dus je hoeft er maar heel weinig van te gebruiken. Stevia zelf is 30x zoeter dan suiker. Stevioside is veel geconcentreerder en daardoor wel 200-300x zoeter dan suiker.

Mag je stevia gebruiken als je een lage bloeddruk hebt?
Men zegt dat stevia allerlei gezondheidseffecten heeft, onder andere op je bloeddruk. Als je een gezonde bloeddruk hebt, wordt deze niet beinvloed. Het plantje heeft een positief effect bij mensen met een te hoge of een te lage bloeddruk, deze wordt namelijk minder extreem door het gebruik van stevia.

Zijn er onderzoeken naar het effect van gebruik van stevia bij mensen op de lange termijn? In Aziatische landen gebruiken ze het toch al heel lang?
De onderzoeken wijzen uit dat stevia veilig is. In Japan wordt stevia al heel lang gebruikt en daar zijn geen nadelige effecten op de gezondheid gevonden. Let er wel op dat je zuivere stevia gebruikt en geen stevia met toevoegingen. Die toevoegingen kunnen (nadelige) gezondheidseffecten opleveren.

Als je een candida-infectie hebt, is het dan handig om stevia te gebruiken?
Als je candida hebt en er vanaf wilt, moet je stoppen met geraffineerde suiker. Stevia is een goede vervanger bij candida. Let er wel op dat je pure stevia gebruikt en niet stevia met toevoegingen als maltodextrine. Meer lezen?

Is het goed om stevia te gebruiken als je hypoglycemie of diabetes hebt?
Als je diabetes of hypoglycemie hebt, raad ik je aan om een medisch expert raadplegen voor je stevia of een ander zoetmiddel gebruikt.

Stevia heeft waarschijnlijk een positief effect op mensen met diabetes en hypoglycemie, maar er moet nog meer onderzoek naar worden gedaan. De insuline die wordt aangemaakt door het gebruik van stevia, wordt volledig door het lichaam benut. Dus dat zou geen probleem moeten opleveren.

Is stevia ook goed te gebruiken om lekkernijen mee te bakken? Moet je dan iets extra gebruiken als ‘vulmiddel’? Suiker heeft namelijk gewicht/vulling, stevia niet.
Bakken met stevia of stevioside is een kwestie van uitproberen, ook wat betreft het feit dat stevia nauwelijks ‘vulling’ geeft. Dat geldt ook voor andere natuurlijke zoetmiddelen. Stevia is goed te gebruiken samen met andere natuurlijke zoetmiddelen.

Suiker is niet zomaar te vervangen door stevia (ook dat geldt voor meerdere suikervervangers). Als je met stevia bakt, krijgt je product geen bruin korstje zoals je gewend bent met ‘gewone’ suiker. Ook bakken met gist werkt anders als je stevia gebruikt. Suiker stimuleert namelijk de werking van gist, waardoor het deeg goed rijst. Dat doet stevia niet. Hetzelfde geldt voor bakpoeder (in cakes b.v.).

Stevia is ook niet zomaar inwisselbaar met suiker als je jam of siroop maakt. Suiker is namelijk een conserveringsmiddel, waardoor je iets als jam lang kan bewaren. Gebruik je een ander zoetmiddel (of geen), dan is de houdbaarheid veel korter.

Meer lezen?
- plantaardigheden.nl over stevia

- medischdossier.org over stevia

Ingrediëntenlijstjes

Suiker kan in verschillende vormen en onder diverse benamingen op de ingrediëntenlijstjes staan. Zo kwam ik regelmatig ‘glucosestroop’ tegen. Dit is een vorm van suiker die, net als geraffineerde suiker, niet geschikt is voor baby’s (en ook niet voor volwassenen).

Groente en maaltijdhapjes (uit potje of bakje)

De groente en maaltijdhapjes (uit potje of bakje) die ik in de supermarkt bekeek, zijn allemaal suikervrij! Ik maak de babymaaltijden zelf (en in stukjes), omdat dat het meest puur en gezond is. Ik kan me voorstellen dat niet iedere ouder daar zin of tijd voor heeft. Dan is zo’n potje een alternatief. Kies dan het liefst voor een biologisch hapje.

Let op!

Ik hou in onderstaande lijst geen rekening met wat je zelf aan het product toevoegt. Vaak wordt bijvoorbeeld bij pap aangeraden dit aan te maken met opvolgmelk en daar zit suiker in. Soms is er al opvolgmelk aan het product toegevoegd en is dat de reden waarom het babyproduct niet suikervrij is.

Deze lijst is niet volledig en producenten veranderen de ingrediënten van hun producten regelmatig. Lees daarom zelf altijd eerst het ingrediëntenlijstje op het etiket voordat je een babyproduct koopt. Aan deze lijst kunnen geen rechten worden ontleend.

Bambix (van Nutricia)

• Bambix rijstebloem naturel (vanaf 4 maanden): suikervrij
• Bambix rijstebloem vanille (vanaf 4 maanden): suikervrij
• Bambix Fijne Granen Groeiontbijt (vanaf 6 maanden): suikervrij
• Bambix Licht Volkoren Groeiontbijt (vanaf 6 maanden): niet suikervrij (dextrose, honing en moutextract)
• Bambix Acht Granen Peuterontbijt (vanaf 12 maanden): suikervrij
• Bambix Avondpapje vanille kant en klaar (vanaf 6 maanden): niet suikervrij (glucosesiroop, fructose, glucose en melisse extract)
• Bambix Avondpapje banaan kant en klaar (vanaf 6 maanden): niet suikervrij (glucosesiroop en maltodextrine)

Nestlé

• Nestlé Rijstepapje natural (vanaf 4 maanden): niet suikervrij (suiker, maltodextrine)
• Nestlé Mijn eerste pyamapapje Rijstebloem vanillesmaak (vanaf 4 maanden): niet suikervrij (maltodextrine)
• Nestlé Pyamapapje biscuit kant en klaar: niet suikervrij (suiker, glucosestroop en karamel)
• Nestlé Pyamapapje banaan kant en klaar: niet suikervrij (suiker, glucosestroop)
• Nestlé Pyamapapje fijne granen (vanaf 6 maanden): niet suikervrij (maltodextrine)
• Nestlé Pyamapapje Ontbijt met biscuit (vanaf 6 maanden): niet suikervrij (maltodextrine)
• Nestlé Pyamapapje Ontbijt Peer-Appel (vanaf 6 maanden): niet suikervrij (maltodextrine)
• Nestlé NaturNes maaltijden (vanaf 6 maanden): suikervrij
• Nestlé Fruitreepje Appel-Banaan (vanaf 1 jaar): suikervrij

Liga

• Liga Biscuits eerste stap (vanaf 4 maanden): niet suikervrij (glucosestroop en suiker)
• Liga Biscuits tweede stap (vanaf 6 maanden): niet suikervrij (suiker, glucose-fructosestroop, glucosestroop)
• Liga Biscuits derde stap (vanaf 12 maanden): niet suikervrij (suiker, glucosestroop)

Bolletje

• Nijntje babybiscuit (vanaf 8 maanden): niet suikervrij (suiker, glucose-fructosestroop)
• Nijntje dreumesbiscuit (vanaf 12 maanden): niet suikervrij(suiker, glucose-fructosestroop)

Biobim (te koop in natuurvoedingswinkel)

• Biobim Baby (vanaf 4 maanden): suikervrij
• Biobim Banana (vanaf 6 maanden): niet suikervrij (maltodextrine)
• Biobim Benjamin (vanaf 7 maanden): suikervrij
• Biobim Slaappapje (vanaf 6 maanden): niet suikervrij (maltose, maltodextrose)
• Biobim Fruit Moment (vanaf 4 maanden): suikervrij

Wat is maltodextrine?

Maltodextrine is een meervoudige suiker en wordt vooral gewonnen uit maïszetmeel, maar kan ook uit andere soorten zetmeel gehaald worden (zoals aardappelen of graan).

Keuringsdienst van suikerwijzer.nl

Ik voelde me eventjes als de verslaggevers van ‘Keuringsdienst van waarde‘, want ik ben wat gaan rondvragen bij de experts.

Een van de grote verkopers van flesvoeding is Nutricia. Daarom vroeg ik hen waarom er maltodextrine in hun flesvoeding zit en waarom dit wel in de opvolgmelk zit en niet in de melk tot 6 maanden. Nutricia Kindervoeding Service: ‘De reden hiervoor is dat Nutrilon opvolgmelk qua samenstelling anders is. Door deze andere samenstelling is maltodextrine in Nutrilon opvolgmelk onder andere nodig om te zorgen voor een goede oplosbaarheid en stabiliteit van de oplossing‘. Volgens hen is de maltodextrine dus noodzakelijk om een goede opvolgmelk te maken.

De -naar mijn mening- beste website over borstvoeding in Nederland is borstvoeding.com. Oprichter en kinderdiëtist Stefan Kleintjes weet veel over de voeding van kinderen. Hij raadt elke moeder aan om zo lang mogelijk borstvoeding te geven. Het is veel natuurlijker dan flesvoeding. Dat er een vorm van suiker in de opvolgmelk zit, laat duidelijk zien hoe belangrijk en goed gewone moedermelk is, aldus Kleintjes. Het kan een extra reden voor een moeder zijn om borstvoeding te blijven geven, ook na 6 maanden. Wel zegt hij dat ‘de huidige flesvoeding veel beter is dan de koemelkwatermengsels die ze vroeger maakten, ook al zit daar wat suiker in. Na een jaar kan je bovendien overschakelen op andere melk: van de koe, paard of geit’.

Nienke Tode-Gottenbos van het Centrum voor Moeder en Kind vertelde me dat deze vraag op verschillende fora al speelt. Ik was het nog niet tegen gekomen. Zij is het met Sefan Kleintjes eens, dat wanneer borstvoeding niet kan de opvolgmelk ‘nodig’ is, omdat alle benodigde voedingsstoffen erin zitten. Maar wat moet je doen als je geen borstvoeding kan geven en je tegelijkertijd je kind geen producten met suikers wilt geven? Nienke: ‘Vanaf 6-7 maanden (het moment waarop ook bijvoeding kan worden begonnen), kun je ook kiezen voor een variatie aan andere soorten melk: havermelk, rijstemelk, quinoamelk, etc. Geen enkele soort melk bevat precies de juiste hoeveelheid eiwitten, vetten, koolhydraten en dergelijke. Daarom moet je ze afwisselen, en de rest van de voeding goed in de gaten houden om eventuele tekorten op te vangen. Afwisselen is belangrijk om het lichaam niet te veel te belasten met stoffen die er eventueel te veel inzitten. Ook is het belangrijk te letten op vitaminen en vetzuren, die niet worden toegevoegd aan dit soort melken. Als je deze weg op wil gaan, raad ik aan om een afspraak te maken met een natuurdiëtiste’.

Conclusie

Ik geef zelf borstvoeding, ook na 6 maanden. Bij mij gaat dat goed en daar ben ik blij om, want zo hoef ik mijn kind geen flesvoeding te geven en dus ook geen suikers. Heel af en toe krijgt ons kind toch een fles, als het even niet anders kan. Hetzelfde geldt voor eventuele medicatie. Dat geven we als dat echt nodig is, ook al zitten daar soms suikers of zoetstoffen in.

Er zijn moeders die wel graag borstvoeding willen geven, maar bij wie het niet lukt. Dat kan verschillende redenen hebben. In dat geval zou ikzelf toch voor ‘gewone’ flesvoeding kiezen. Als moeder heb je het al zo druk met je kind, dat ik het erg lastig zou vinden om een mengsel van verschillende soorten melk te geven. Dan moet je namelijk echt goed opletten dat je kind voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt. Bovendien kan je ‘gewone’ melk gaan geven als je kind 1 jaar oud is. Voor iedere opvoeder is dat zijn of haar eigen keuze.

Hoe wordt palmsuiker gemaakt?

foto:

Palmsuiker kan men maken van het sap van een aantal specifieke palmboomsoorten. Het zoete sap halen ze uit deze bomen door een schijf van de bloeistengel af te snijden, dan druipt het er zo uit. Deze zachte vloeistof wordt ingekookt of ingedampt. Hoe verder het wordt ingekookt, hoe harder de suiker wordt en hoe donkerder de bruine kleur wordt. De lichte palmsuiker smaakt meer als ‘gewone’ suiker en de meer donkere variant heeft een caramelachtige smaak. De pure vloeistof bevat onder andere vitaminen, mineralen en antioxidanten. Door de palmvloeistof op een speciale manier in te dampen, blijven vrijwel al deze goede stoffen bewaart. Bovendien is deze methode beter voor het mileu dan wanneer het wordt ingekookt.

In de Thaise en Javaanse keuken is palmsuiker een heel normaal ingrediënt, net als kokosbloesemsuiker. Het wordt er gebruikt in zoete en hartige gerechten.

Verschil tussen palmsuiker en kokosbloesemsuiker

Palmsuiker en kokosbloesemsuiker (of kokospalmsuiker) worden vaak door elkaar gehaald. Toch zijn het verschillende suikers. De kokosbloesemsuiker komt namelijk van een ander soort palmboom. Daarnaast vinden de meeste mensen de smaak van palmsuiker lekkerder dan die van kokosbloesemsuiker.

Palmsuiker en de bloedsuikerspiegel

Palmsuiker bestaat voornamelijk uit sucrose. Er zitten echter zoveel natuurlijke stoffen in, zoals vitamines en mineralen, dat de opname in het lichaam vrij traag is. Hierdoor stijgt de bloedsuikerspiegel niet zo hard. De glycemische index van palmsuiker is 30 tot 35. Dat is gemiddeld iets lager dan kokosbloesemsuiker (35).

Waar is palmsuiker te koop?

De palmsuiker komt in verschillende vormen en maten. Vloeibaar, in tubes en in een vorm die vergelijkbaar is met ‘gewone’ suiker. De kleur varieert van licht- tot donkerbruin. Let wel goed op welke palmsuiker je koopt. Sommige palmsuiker is namelijk vermengt met andere soorten suikers (zoals riet- en maltsuiker) om het een zachtere smaak te geven. Die wil je liever niet gebruiken. Dan heeft de suiker namelijk geen lage GI meer en is niets te zeggen over de mate van geraffineerdheid en milieubelasting. Palmsuiker wordt onder andere verkocht bij de Jumbo, in natuurvoedingswinkels, de toko en Turkse winkels. Kijk in ieder geval even naar de ingrediënten van een pakje palmsuiker, er mag alleen palmsuiker in zitten. Ik koop zelf het liefst die van Arenga.

Palmsuiker heeft veel voordelen boven de witte geraffineerde suiker. Toch blijft het een (licht) bewerkte suiker. Gebruik er dus niet teveel van.

Meer lezen:
- debeterewereld.nl
- arengapalmsugar.com.hk
- naturalnews.com

Lang niet iedere consument beseft dat dergelijke fabrikanten vaak werken met de formule:

Rotzooi A eruit = Rotzooi B erin

Minder suiker? Dan gooien we het product toch vol met chemische zoetstoffen en vet. Minder vet of zout? Mooi, dan kunnen we er weer een voorraad suiker in pompen.

Paprikachips

Toen ik nog chips at, meldde ik eens op deze site dat de standaard paprikachips van Lays als een van de weinige geen suiker bevatten. Gisteren ontdekten we op de verpakking daarvan de tekst ’25% minder zout’. Reden om alle alarmbelletjes te laten rinkelen en terecht, zo bleek. Op de ingrediëntenlijst waren opeens twee soorten geraffineerde suiker te vinden, die er voorheen niet stonden.

Je wordt dus gewoon voor de gek gehouden. Door mooie sier te maken met een verlaagd zoutgehalte wekt Lays de indruk dat de chips gezonder zijn geworden. Grote onzin natuurlijk als je er een lading pure suiker overheen strooit. Als onze website een award voor SluikSuikeraar kende, had Lays hem bij deze te pakken.

Let ook op etiketten die je al kent

Bovendien leert dit soort praktijken dat je als suikervermijder altijd etiketten in de gaten moet blijven houden, ook van producten die je als suikervrij kent. De fabrikanten zijn blijkbaar niet te vertrouwen en zijn ten allen tijde bereid om achterbaks toch goedkope suiker in hun product te pompen. Ik heb ze echter nog nooit in grote letters op de verpakking ‘NU MET MEER SUIKER’ zien schrijven.

Ik ben natuurlijk des te blijer dat ik al ruim een jaar geen chips meer eet. Het enige voordeel van deze nepperij van Lays: als ik ooit toch weer behoefte zou krijgen aan chips, heb ik nu een extra reden om er toch niet naar te grijpen

Het is niet zo moeilijk te voorspellen dat in vrijwel alle soorten snoep, koek en taart suiker zit. Bijna iedereen zal hiervan wel op de hoogte zijn. Als je echt gaat opletten, ontdek je echter pas in hoeveel producten suiker zit, waar je het waarschijnlijk niet had verwacht. Als je dan ook nog eens geen kunstmatige zoetstoffen wenst te eten, zoals wij, blijken er helemaal veel ‘verkeerde’ producten te koop te zijn

Dat allerlei toetjes bomvol suiker zitten, weten misschien wat minder mensen, maar dat vonden wij nog niet zo schokkend. Pudding, vla en yoghurt met smaakjes vielen voor mij al onder de zoete desserts, al was het opvallend hoeveel suiker sommige daarvan bevatten, zelfs als ze als gezond worden aangeprezen. Wij kwamen een hoop producten tegen waarvan het veel mensen verbaast dat er geraffineerde suiker in een of andere vorm is gebruikt om het te bereiden. Hieronder een aantal opvallende.

Brood

Dag in dag uit eten de meeste Nederlanders brood. Er waren tijden dat ik wel twaalf sneetjes per dag at. Suiker in brood blijkt de normaalste zaak te zijn als je supermarkten mag geloven. Gelukkig kun je bij de natuurvoedingswinkel ook brood krijgen zonder suiker en na enig zoeken kom je er in de supermarkt ook wel een paar tegen. Ook broodproducten als beschuit en krentenbollen worden vaak met suiker bereid.

Vleeswaren

Bij ontbijt en lunch doe je vaak ook wat op je brood. Als je gezond bezig denkt te zijn met vleeswaren, controleer dan eerst even of er dextrose, glucosestroop of andere suiker in zit, want dat blijkt een gangbare praktijk. Hierbij is shoppen in de biowinkel geen garantie, ook daar moet je de etiketten nog even bestuderen om het vleesbeleg zonder suiker te vinden.

Honing

Honing is een zoet natuurproduct. Dankzij hardwerkende bijen en liefhebbende imkers op onze tafels gebracht. Maar ergens in dat proces blijkt regelmatig ook nog even wat suiker te worden toegevoegd, alsof de mierzoete smaak van nature niet voldoende is. Het vervelende bij honing is dat het niet altijd op het etiket vermeld staat als er suiker is gebruikt. Als je honing met suiker in huis hebt en deze nu toch liever niet meer opeet, kun je er altijd nog bodyscrub van maken.

Ketchup

Ik maakte regelmatig als broodbeleg zelf vissalade en gebruikte om dat smeuïg te maken o.a. tomatenketchup. Verder was ik er niet zo’n fan van, maar sommige mensen eten het werkelijk overal bij. Van ketchup wist ik al eerder dat er suiker in zit omdat consumenten blijkbaar niet tegen de natuurlijke tomatensmaak kunnen. Vraag je je nog af hoeveel suiker er eigelijk in ketchup zit?

Mayonaise

Ook mayonaise gebruikte ik voor de vissalade. Alle mayonaise die ik in de supermarkt kon vinden, bevatte echter ook suiker. Dat mayonaise niet het gezondste product is, had ik op zich wel verwacht, maar dan eerder vanwege het vetgehalte dan het suikergehalte.

Fruit in blik

Ah, fruit! Het snoep van de natuur, met als enige nadeel dat het vaak niet lang houdbaar is. Daarvoor stoppen we het dan in blikjes. Handig om bijvoorbeeld buiten het seizoen naar perziken te kunnen grijpen. Helaas vinden veel fabrikanten het dan weer nodig om daar ‘fruit op siroop’ van te maken, m.a.w. fruit in suikerwater. Zoek dus naar fruit in vruchtensap of water, als vers fruit echt geen optie is.

Fruitsapjes

We geven onze kinderen graag iets gezonds te drinken dat ze ook lekker vinden, i.p.v. frisdranken met suiker. Schijn kan bedriegen: in allerlei van nature toch vaak enorm zoete fruitsappen, soms ook speciaal op kinderen gericht, is suiker toegevoegd. Het etiket biedt dan uitkomst. Veel fruitsappen drinken is overigens ook zonder toegevoegde suikers niet goed. Af en toe een glaasje is geen probleem, maar hele pakken of flessen per dag legen geeft je al snel een overdosis aan natuurlijke suiker.

Appelmoes

Fruit kom je in allerlei vormen tegen en steeds weten fabrikanten weer te doen alsof het van nature niet zoet genoeg is. Als je zelf appelmoes maakt, hoef je echt geen suiker te gebruiken. In potjes in de supermarkt is het echter heel gangbaar.

Augurken

Deze groene jongens smaken niet bepaald zoet, maar er is wel degelijk suiker in het potje gestopt. Uit ervaring weet ik inmiddels dat niet alle zwangere vrouwen ze de hele dag eten Bedenk dat als je een gezonde snack zoekt, ook zoiets stiekem wat ongezonder gemaakt is.

Toastjes, borrelnootjes en chips

Leuk, een feestje! Je krijgt een gast die aangeeft geen suiker te eten. Je denkt hem of haar van dienst te zijn door dan maar hartige hapjes voor te schotelen. In veel toastjes is echter ook weer suiker gebruikt. Chips smaken absoluut niet zoet, maar bevatten vaak ook suiker. We leren dat noten gezond zijn en goede vetten bevatten, maar allerlei borrelnootjes krijgen een krokant laagje mee waar dan weer veel suiker in zit. Ook hierbij is het dus goed opletten geblazen.

Oplosthee

Diezelfde gasten koffie en thee voorzetten kan altijd, want die bevatten van nature geen calorieën en dus logischerwijs geen suiker. Toch kwamen wij tot onze verbazing gezond ogende oplosthee tegen, waar stiekem wel suiker op het etiket vermeld stond.

Soep

Ook weer zo’n mooi product: gemaakt van gezonde groenten en ook te krijgen in blik en tegenwoordig in zakken. Kant-en-klare soep wordt echter vrijwel altijd bereid met het overbodige ingrediënt suiker. Want anders vinden we het toch niet lekker? Zelf heerlijke suikervrije tomatensoep maken is gelukkig heel simpel, voor wie een gezondere optie zoekt.

Kant-en-klaarmaaltijden

In de supermarkt vind je allerlei gemaksproducten voor mensen die weinig tijd hebben om te koken. Op zich heel mooi. Het ziet er soms ook erg verantwoord uit, met stoommaaltijden vol groenten en zelfs complete salades in bakjes. Hartstikke gezond, al dat groen, zou je denken. Maar ja, daar zitten dan weer sausjes en dressings bij inbegrepen die barsten van de suiker (en zout, en vet). Wel snel, maar toch niet zo gezond.

Sausjes

In pakjes, zakjes, potjes en flesjes kom je tientallen sausjes tegen in je supermarkt. Sladressing, cocktailsaus, ketjap, maar ook dure pastasauzen en zakjes poeder waarmee je de meest exotische sausjes zelf kunt maken om je eten te verrijken. Exotisch of niet, een schrikbarend deel van die sauzen bestaat gewoon uit ordinaire, goedkope suiker. Koken zonder suiker betekent dus vooral geen supermarktsauzen gebruiken, maar zelf iets fabriceren waar geen suiker aan te pas komt.

–

Natuurlijk zijn er nog talloze producten te vinden met verborgen suiker, maar ik denk dat de boodschap hiermee wel duidelijk is. Aarzel niet om deze lijst naar al je vrienden en kennissen te sturen als jij zelf graag suikerarm of suikervrij eet, of om hem te printen als reminder voor als je gasten krijgt met die wens! Is er nog een ander product waarvan jij nooit had verwacht dat er suiker in zit? Laat het weten in de reacties.

Sommige zwangere vrouwen krijgen zwangerschapsdiabetes. Dit veroorzaakt juist van die grote schommelingen en een verhoogde bloedsuiker. Dit is niet goed voor de moeder en ook niet voor het ongeboren kind. Deze vrouwen moeten een speciaal dieet volgen.

Wat is zwangerschapsdiabetes?

1 tot 2 % van de zwangere vrouwen krijgt zwangerschapsdiabetes (ik heb dit zelf gelukkig niet). Meestal begint dit in de tweede helft van de zwangerschap.

Normaal regelt het lichaam de bloedsuikerspiegel met het hormoon insuline. Bij diabetes kan het lichaam deze bloedsuikerspiegel niet meer goed in evenwicht houden doordat het geen insuline meer aanmaakt of er niet meer op reageert. Wanneer dit gebeurt, wordt de bloedsuikerspiegel veel te hoog en dat is niet goed voor je lichaam. Tijdens de zwangerschap worden bepaalde hormonen aangemaakt waardoor het lichaam minder goed reageert op insuline. Bij de meeste zwangere vrouwen maakt het lichaam daarom gewoonweg extra insuline aan, maar bij zwangerschapsdiabetes gebeurt dat niet of niet genoeg.

Diabetes en suikerinname

Diabetes hoeft niets te maken te hebben met hoeveel of wat je eet, maar overgewicht en het eten van veel producten met een hoge glycemische waarde (zoals witbrood en snoep) kunnen wel invloed hebben op zwangerschapsdiabetes. Vaak denken mensen dat iemand met diabetes geen suiker mag eten, maar dat is niet waar. Producten als brood en aardappels worden namelijk in het lichaam ook gedeeltelijk omgezet tot glucose (suiker). Het is wel van belang dat iemand met diabetes de suikerproducten (of producten die in lichaam omgezet worden tot suiker) met mate eet.

Symptomen

De meest voorkomende symptomen die kunnen wijzen op zwangerschapsdiabetes zijn: veel dorst, veel urineren en een ongeboren kind dat een stuk groter is dan gemiddeld op dat punt in de zwangerschap. Maar vaak merkt de zwangere vrouw niet of nauwelijks dat er iets aan de hand is.

Mogelijke gevolgen zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes kan gevolgen hebben voor zowel de moeder als het kind. Meestal verdwijnt de zwangerschapsdiabetes een paar dagen na de bevalling, maar de moeder heeft wel een verhoogde kans om ‘gewone’ diabetes te krijgen na de geboorte.  Zwangerschapsdiabetes heeft ook invloed op het kind. Zo is het risico op een voortijdige bevalling is groter en het kind heeft zelf ook grotere kans om later diabetes te ontwikkelen. Uit Deens onderzoek (American Diabetes Association, augustus 2009) blijkt dat kinderen van moeders die tijdens hun zwangerschap een hoge bloedsuiker hadden, later meer kans hebben op overgewicht en hart- en vaatziekten. Dit is een bevestiging van de theorie dat de stofwisseling van het ongeboren kind deels bepaald wordt in de baarmoeder.

Behandeling

Vrouwen met zwangerschapsdiabetes moeten een te hoge bloedsuiker vermijden door middel van een dieet. Dit dieet schrijft voor om de maaltijden meer over de dag te verspreiden en een beperkte hoeveelheid snelle suikers (zoals snoep), koolhydraten (brood, rijst, aardappels e.d.) en vet te nuttigen. Meestal is het dieet voldoende om de zwangerschapsdiabetes genoeg af te remmen. Zo niet, dan wordt tijdens de rest van de zwangerschap extra insuline toegediend.

Als je zwangerschapsdiabetes hebt of denkt dat je dit hebt, vraag er dan over bij de verloskundige. Ik ben geen medisch specialist. Wil je meer lezen over diabetes? Kijk dan eens op de website van het diabetesfonds.

Snelle en langzame suikers
De verschillende suikers zijn in te delen in snelle en langzame suikers. Langzame suikers worden langzaam door je lichaam opgenomen, waardoor je energieniveau (bloedsuikerspiegel) stabiel blijft. Een langzame ‘suiker’ is bijvoorbeeld fructose (wat in vruchten zit), agavesiroop en ook o.a. de meeste groenten, volkoren pasta en zilvervliesrijst. Snelle suikers worden razendsnel door het lichaam opgenomen en zorgen voor een flinke stijging in je bloedsuikerspiegel en daarmee in je energieniveau. Vervolgens daalt het energieniveau tot onder het punt waar je zat toen je de snelle suikers nog niet had gegeten. Deze schommeling is niet goed voor je humeur en je lichaam. Dit gebeurt onder andere wanneer je geraffineerde (witte) suiker eet, maar geldt bijvoorbeeld ook voor moutsuiker/maltose. Snelle suikers vind je ook in witte pasta en witbrood. Producten die de bloedsuikerspiegel snel doen stijgen, noemt men producten met een hoge glycemische waarde.

Glycemische index
De glycemische index is de reactie van je bloedsuikerspiegel op 50 gram koolhydraten van een specifiek product. Deze index is een handig, maar lastig instrument. Zo hebben sommige zoetstoffen een lage glycemische waarde maar ook een zwakke zoetkracht. Dan heb je meer van die zoetstof nodig om een product even zoet te maken dan wanneer je bijvoorbeeld geraffineerde suiker gebruikt. Hierdoor kan je bloedsuikerspiegel vergelijkbaar stijgen van een koekje met geraffineerde suiker als van een koekje met bijvoorbeeld rijststroop. Het koekje bevat dan namelijk weliswaar een zoetstof met een lage glycemische waarde, maar je krijgt er meer van binnen.

‘Zonder toevoeging van suiker’
Het is mogelijk dat je bij de natuurvoedingswinkel op een pak koekjes of iets dergelijks de vermelding ‘zonder toevoeging van suiker’ ziet staan. Op zich klopt dat, omdat er geen sacharose (=witte suiker) in zit. Maar de stropen die ze als zoetstof gebruiken, bevatten toch suikers die de bloedsuikerspiegel snel doen stijgen en zijn naar mijn idee daarom geen goede vervanger voor geraffineerde suiker. Ik behandel hieronder de meest voorkomende zoetstoffen van de natuurvoedingswinkel. Over honing en maltose (moutstroop) kan je nog meer lezen in artikelen die al eerder op deze website zijn gepubliceerd.

Maltose (moutstropen)
In de natuurvoedingswinkel vind je veel koekjes en dergelijke gezoet met maltose (moutstroop). Het voordeel van de moutstropen is dat er meer voedingsstoffen inzitten dan in witte suiker. Het nadeel is, dat ze de bloedsuikerspiegel sterk doen stijgen. Voorbeelden van moutstropen zijn tarwestroop en maisstroop.

Tarwestroop
Deze stroop wordt gemaakt door aan het zetmeel van tarwe enzymen en water toe te voegen. Het geheel wordt gekookt tot een stroperige massa. Het voordeel van tarwestroop, is dat er meer lange suikers inzitten. Maar tarwestroop bevat ook korte (snelle) suikers waardoor je bloedsuikerspiegel evengoed meteen stijgt. De glycemische index van tarwestroop is even hoog als die van suiker. Speltstroop is een vergelijkbare zoetstof.

Maismoutstroop/ maisstroop
Gemaakt van het zetmeel van mais. Ook deze stroop heeft een hoge glycemische waarde, deze waarde ligt zelfs wat hoger dan die van witte suiker. Daar komt bij dat maisstroop minder zoetkracht heeft dan witte suiker. Om deze redenen is maisstroop ook geen goede zoetstof, vooral niet voor mensen met een gevoelige bloedsuikerspiegel.

Dadelstroop
Dadelstroop is het geconcentreerde sap van dadels en heeft een hoge glycemische waarde. Hiervan schiet je bloedsuikerspiegel dus snel omhoog en dit is niet aan te raden.

Ruwe rietsuiker
Het productieproces van rietsuiker is dezelfde als die van geraffineerde witte suiker, alleen worden er een of meerdere onderdelen overgeslagen, afhankelijk van de mate van geraffineerdheid van de rietsuiker. Rietsuiker kan net zo gebleekt zijn als gewone witte suiker, maar dan is er simpelweg wat melasse aan toegevoegd om het een bruine kleur en aparte smaak te geven. Bij andere rietsuikersoorten, zoals ruwe rietsuiker, sucanat of oerzoet gebeurt dat niet. In deze soorten zijn meer van de natuurlijke voedingsstoffen nog aanwezig. Toch doet het de bloedsuikerspiegel vrij snel stijgen.

Rijststroop
Rijststroop wordt wel gebruikt als zoetstof voor koekjes. De meeste rijststropen die je in Nederland kan kopen heeft een hoge glycemische index. De bruine rijststroop heeft echter een vrij lage index. Dit is op zich positief, maar bruine rijststroop is veel minder zoet dan bijvoorbeeld geraffineerde suiker. Hierdoor heb je meer rijststroop nodig voor een product met een vergelijkbare zoete smaak. Met andere woorden: bruine rijststroop is een goede zoetstof als je het met mate gebruikt. En op zich is er niets mis mee om koekjes te maken die minder zoet zijn dan die je in de winkel koopt! Je went er snel aan. De producten uit de natuurvoedingswinkel gezoet met rijststroop raad ik niet aan, omdat deze over het algemeen gezoet zijn naar de gemiddelde Nederlandse maatstaven.

Ahornsiroop (of maple syrup) is een zoetmiddel met een licht caramelachtige smaak. Ahornsap wordt getapt uit de maple tree in Noord-Amerika. Het ahornsap dat zo uit de boom komt smaakt niet erg zoet. Om de zoete siroop te verkrijgen, haalt men een groot deel van het vocht uit het ahornsap. Hoewel ahornsiroop in Nederland niet veel wordt gebruikt, is het in Amerika erg populair voor op de pannenkoeken en wafels. Hoewel dit spulletje redelijk natuurlijk is, raad ik niet aan om er veel van te gebruiken.

Geschiedenis

De indianen waren de eersten die ahornsiroop gebruikten als voedingsmiddel, maar ook als medicijn (omdat het energie geeft). Ze hakten een gat in de maple tree en vingen het sap op. Om er siroop van te maken, lieten ze hete stenen in het sap liggen (zo verdampte het water), of lieten het sap ‘s nachts bevriezen zodat ze de volgende ochtend het bevroren water van de rest van het ahornsap konden scheiden. In de zeventiende eeuw kwamen de Fransen erachter dat de ahornsiroop nog meer ingedikt kon worden door het ahornsap in potten te verwarmen. Zo verkregen ze een ahornstroop en zelfs suiker.

In tijden dat suiker nog erg duur was vanwege de hoge belastingen op dit product, was ahornsiroop een zoetmiddel dat erg veel gebruikt werd. Later werd suiker steeds goedkoper en populairder en werd ahornsiroop veel minder gebruikt. Vooral in de VS is ahornsiroop nu nog steeds populair (en veel goedkoper dan in Nederland).

Hoe maak je ahornsiroop?

Ahornsap komt uit een boom: de maple tree, dat is een esdoorn. Helaas hebben de esdoorns die in ons land groeien geen ahornsap. Daarvoor moet je in Noord-Amerika zijn. Om ahornsap te verkrijgen moet je niet alleen esdoorns van een specifieke soort gebruiken, maar deze moeten ook 30 tot 50 jaar oud zijn (dan zijn ze minstens 30 c.m. in diameter). Het ahornsap wordt in de vroege lente verzameld, omdat de esdoorns dan in een stadium van rust zijn. Na die tijd krijgt de boom het druk met z’n nieuwe spruiten.

Om ahornsap uit de boom te tappen, wordt een gat in de boom gemaakt. Hieronder hangen ze een emmertje. Zo kan het ahornsap langzaam uit de boom druppelen. Dit tappen beschadigt de boom niet. Bovendien wordt elk jaar slechts 10% van het sap uit een boom gehaald. Wanneer het sap uit de boom komt, is het erg vloeibaar, doorzichtig en bijna niet zoet. Daarom koken ze het in, zodat het een dikkere massa wordt. Pas na het inkoken krijgt ahorn z’n kenmerkende zoete en caramelachtige smaak en een lichtbruine kleur. Om 1 gallon ( 3,8 liter) ahornsiroop te maken, heb je 30-50 gallon (113-189 liter) ahornsap nodig.

Het maken van ahornsiroop is erg arbeidsintensief. Daarom waren er vroeger grote families die hier samen een bedrijf runden. In de zestiger jaren werd er te weinig winst gemaakt en ging men nieuwe technieken ontwikkelen om het proces efficiënter te laten verlopen. Zo kwam men op ‘tubing’, een techniek waarbij het sap direct vanuit de boom in een verdampingsmachine terechtkomt. Ook kwamen er filters die een deel van het water uit het sap haalden, al voordat het gekookt wordt. De ontwikkeling van dit soort technologieën blijft doorgaan.

Welke ahornsiroop moet ik kopen?

De ahornsiroop die je in de winkel kunt kopen, heeft niet altijd dezelfde kwaliteit. Er bestaat een A-graad: verkregen van de eerste tap, een lichtbruine kleur. B-graad (de volgende tap) heeft een meer duidelijke smaak en wordt meestal gebruikt om mee te koken. Ook is er de C-graad: deze heeft een meer donkere kleur en smaakt nog meer naar caramel. Hoe lichter de kleur, hoe subtieler de smaak.

Er worden veel ‘ahornsiropen’ verkocht die weliswaar smaken naar ahornsiroop maar niet puur zijn. Dit gebeurt vooral in de VS. Let dus goed op dat je geen ahornsiroop koopt waar allerlei spullen aan zijn toegevoegd. Pure ahornsiroop is duurder, maar ook veel lekkerder én gezonder.

Is ahornsiroop goed voor je?

Ahornsiroop bevat ongeveer evenveel calorieën als geraffineerde rietsuiker. De glycemische waarde van ahornsiroop is 54. Hoewel dat een stuk lager is dan de waarde van witte suiker, is het nog vrij hoog en dat kan voor schommelingen in je bloedsuikerspiegel zorgen. Bovendien is het product niet totaal natuurlijk, omdat het is ingedikt d.m.v. allerlei processen. Daarom raad ik aan om ahornsiroop niet, of slechts in beperkte mate te gebruiken. Als je ahornsiroop koopt, neem dan die uit de natuurvoedingswinkel.

Interessante link:
http://www.canadianmaplesyrup.com/mapleproducts.html