Digestives/ havermoutkoekjes (zonder suiker)
ongeveer 12 koekjes

100 gram volkoren meel
100 gram havermoutmeel (dit maak je door havermoutvlokken fijn te malen in de keukenmachine)
100 gram gemengde rozijnen (donkere en blanke rozijnen)
halve theelepel zout
1 theelepel bakpoeder
100 gram roomboter
1-2 theelepels melk

• Doe de rozijnen in de keukenmachine en zet deze kort aan totdat de rozijnen grof gehakt zijn.
• Meng alle ingrediënten behalve de boter en melk in een ruime kom door elkaar.
• Voeg de boter toe en kneed het deeg tot het eruit ziet als broodkruimels.
• Voeg 1-2 theelepels melk toe, zodat het een mooi samenhangend (maar niet te nat) deeg is.
• Doe het deeg in een een afgesloten bakje of in plastic folie en laat 15 minuten in de koelkast rusten.
• Verwarm de oven voor op 180 graden Celsius.
• Maak van het deeg ongeveer 12 koekjes van een paar m.m. dik.
• Leg bakpapier op de bakplaat en leg daar de koekjes op.
• Bak de koekjes 20-25 minuten in de oven tot lichtbruin.
• Haal ze voorzichtig uit de oven om op een plat oppervlak af te koelen. De koekjes zijn redelijk breekbaar, vooral als ze nog warm zijn.
• Als de koekjes geheel zijn afgekoeld, kan je ze bewaren in een trommel.

Kerstkransjes (zonder suiker)
Voor ongeveer 400 gram (grote bakplaat vol)

200 gram bloem (plus wat extra)
150 gram roomboter
1 eiwit
mespunt zout
beetje melk
4 eetlepels agavesiroop
zakje amandelschaafsel (50 gram)

Materialen:
Uitsteekvormpjes (of gebruik een glas als uitsteekvorm)
Keukenkwastje
Appelboor
Eventueel rood lint om de kerstkransjes mee in de kerstboom te hangen

• Doe bloem en boter in een ruime kom. Snij de boter met twee messen in kleine stukjes.
• Voeg de agavesiroop, het eiwit en zout toe. Roer goed door en kneed vervolgens snel tot een samenhangend deeg.
• Bestuif het aanrecht en je roller met bloem. Rol het deeg uit op het aanrecht tot een lap met ongeveer een halve c.m. dikte.
• Leg bakpapier op een bakplaat.
• Maak de koekjes met de uitsteekvormpjes. Gebruik een appelboor om kleine rondjes uit het midden van elk kransje te steken. Zo kan je de koekjes na het bakken met een lintje aan de kerstboom hangen.
• Leg elk koekje voorzichtig op het bakblik. Zorg ervoor dat de koekjes een klein stukje van elkaar af liggen.
• Rol het overgebleven deeg nogmaals uit, zodat je nog meer koekjes kunt maken. Ga door tot het deeg op is.
• Verwarm de oven voor op 160 graden Celsius.
• Indien je amandelschaafsel op je kerstkransjes wilt: doe de melk in een klein bakje of een kopje. Gebruik je keukenkwastje om elk koekje met wat melk te bestrijken. Strooi vervolgens wat amandelschaafsel op elk koekje. Probeer het mooi te verspreiden over elk koekje.
• Bak de kerstkransjes gedurende 20-25 minuten in de oven. Ze zijn klaar als ze heel lichtbruin zijn geworden.
• Haal de koekjes voorzichtig van de bakplaat en leg ze op een rooster of anders op een plat bord. Laat de koekjes afkoelen.
• Als je de kerstkransjes in de boom wilt hangen, knip dan stukjes rood lint om de kerstkransjes mee in de boom te hangen.

Ik kocht een mooi houten speculaasplankje (in de vorm van een zogenaamde ‘wipmolen’), omdat ik mijn speculaasjes op de ouderwetse manier wilde maken. Het was voor het eerst dat ik zo’n mal gebruikte om koekjes mee te maken en het bleek niet zo makkelijk als ik dacht. Het maken van de speculaasjes kostte me daardoor nogal wat tijd en moeite. De eerste paar keer dat ik het deeg in de mal duwde, kreeg ik het er niet meer uit zonder de vorm van het koekje te verpesten. Daarna ging het steeds beter en maakte ik het ene speuclaasmolentje na het andere.

Je kunt de speculaasjes ook gewoon met een mesje in vorm snijden, of met koekjesvormen uitsteken. Dat gaat een stuk sneller en levert ook heerlijke koekjes op.
Hou er wel rekening mee dat het deeg minimaal 1 uur (of liever de hele nacht) in de koelkast moet rusten voordat je de speculaasjes kunt gaan bakken.

Speculaasjes zonder suiker
(voor ongeveer 8 redelijk grote speculaasjes)
125 gram bloem
50 gram appelstroop zonder suiker
75 gram boter
2 eetlepels melk
1/2 tl. speculaaskruiden
1/2 tl. baking soda (o.a. verkrijgbaar bij de toko)

• Meng bloem, baking soda en kruiden in een ruime kom.
• Snij de boter in stukjes en meng die samen met de appelstroop door het meelmengsel.
• Voeg de melk er aan toe en kneed tot een deegbal. Dek vervolgens de kom waar deegbal in zit af met een deksel of omwikkel de deegbal met plastic folie.
• Laat het deeg minimaal 1 uur (en het liefst de hele nacht) rusten in de koelkast.
• Bekleed je bakplaat met bakpapier of vet de bakplaat in met boter.
• Als je een houten plankje/mal gebruikt: het is nogal een werkje. Hou er in ieder geval rekening mee dat het eerste speculaasje dat je in de mal drukt niet lukt. Haal het deeg er gewoon weer uit en probeer ‘t nog een keer. Een gebruikte mal werkt blijkbaar beter dan een mal die nog helemaal schoon is.
  • Bestrooi de mal met bloem. Het vraagt wat oefening met de hoeveelheid bloem die je hiervoor gebruikt. Teveel bloem zorgt er namelijk voor dat je het deeg niet goed in de mal kunt drukken en te weinig bloem leidt tot een plakkerig deeg dat je niet meer uit de mal krijgt.
  • Neem een stuk deeg en duw dat in de mal. Probeer het in die mate in de mal te duwen dat het deeg niet boven de mal uitkomt. Keer de mal om en kijk of het deeg vanzelf een beetje loslaat. Trek vanaf het losgelaten deeg de rest van het speculaasje voorzichtig los.
  • Leg het speculaasje op de bakplaat en ga verder met de volgende.
• Als je geen houten mal gebruikt:
  • Bestrooi het aanrecht met bloem. Leg de deegbal erop. Bestrooi je roller met bloem en rol vervolgens het deeg uit tot ongeveer een halve c.m. dikte.
  • Steek leuke vormpjes uit met uitsteekvormpjes, of maak zelf vormpjes met een mesje. Je kunt eventueel met een mesje voorzichtig inkepingen maken in het speculaasje om bijvoorbeeld een molentje of poppetje te maken.
  • Leg de speculaasjes op de bakplaat.
• Verwarm de oven voor op 170 graden Celsius en bak de speculaasjes gedurende 15-20 minuten.

Variatie:
Je kunt 50 gram amandelen fijnmalen in de keukenmachine en door het deeg kneden. Of gebruik 50 gram amandelschaafsel (die hoef je niet fijn te malen) door het deeg.

Oud-Hollandse koekjes (zonder suiker)
10 stuks

100 gram meel
100 gram boekweitmeel
50 gram boekweitgrutten
3-4 theelepels kaneel
1 theelepel speculaaskruiden
125 gram roomboter
50 gram appelstroop (zonder suiker, bijvoorbeeld van Zonnatura)

• Meng meel, boekweitmeel en boekweitgrutten door elkaar in een ruime kom. Meng dan de kaneel en speculaaskruiden erdoorheen.
• Snij de boter in blokjes en voeg aan meelmengsel toe. Voeg ook de appelstroop toe en kneed samen tot een deeg.
• Leg bakpapier op een bakplaat.
• Verdeel het deeg in 10 stukken en rol van elk deel een bolletje. Druk elk bolletje in je handpalm plat tot een koekje van ongeveer 6 c.m. doorsnede en leg ze op de bakplaat.
• Bak de koekjes in een voorverwarmde oven van 210 graden Celsius gedurende 10-15 minuten. De koekjes zijn dan licht gebruind.

Chocoladekoekjes (zonder suiker)
8 stuks

200 gram volkorenmeel (gewone -witte- bloem kan eventueel ook)
150 gram roomboter
3 eetlepels cacaopoeder
2 eetlepels agavesiroop (natuurwinkel)
snufje zout

Meng alle ingrediënten in een ruime kom en kneed het deeg met je handen goed door. De boter moet helemaal opgaan in het deeg.

Haal de bakplaat uit de oven. Verwarm de oven voor op 160 graden Celcius.

Maak van het deeg ongeveer 8 koekjes door steeds een stuk deeg te pakken, dit in je handpalmen te rollen tot een balletje en vervolgens voorzichtig plat te drukken.

Plaats bakpapier op de bakplaat en leg daar de koekjes op.

Bak de koekjes gedurende 20 minuten in de oven en haal ze er vervolgens uit om af te koelen.

Bewaar de afgekoelde koekjes in een trommel.

Weer een suikervrij recept! Ik vind het leuk om te experimenteren in de keuken en het wordt extra leuk als mijn experiment erg lekker blijkt. Dat gebeurde bij deze abrikozenkoekjes met amandel.

Er zit natuurlijk geen suiker in en dat is ook helemaal niet nodig. De koekjes smaken lekker zoet, dat komt door de abrikozen.

Abrikozenkoekjes (zonder suiker)
15 koekjes

12 gedroogde of halfgedroogde abrikozen, in stukjes gesneden
80 gram volkoren bloem
75 gram boter
60 gram amandelen (zonder schil)
mespunt cardamompoeder

• Verwarm de oven voor op 200 graden Celsius.
• Maal de amandelen tot poeder met de staafmixer.
• Doe de abrikozen, cardamompoeder en 100 ml. water in een steelpannetje en laat een paar minuten (als je gedroogde abrikozen gebruikt 5 minuten, bij halfgedroode zo’n 2-3 minuten) zachtjes borrelen. Voeg de boter toe en laat deze smelten. Goed doorroeren en zet dan het vuur uit, zodat het mengsel een beetje kan afkoelen.
• Doe de bloem en de amandelen in een kom en meng. Voeg het abrikozenmengsel toe en meng het goed.
• Maak met de hand ongeveer 15 balletjes van dit mengsel (van zo’n 3 c.m. doorsnede) en leg ze op bakpapier, op de bakplaat.
• Zet de bakplaat met koekjes in de oven en bak gedurende 15 minuten.

Bijzondere koekjes
De koekjes waren vooral zo lekker vanwege hun bijzondere en lekkere structuur. Het deeg valt als het ware uit elkaar zodra je het in je mond hebt gestopt. Dit was een jaar of vijf geleden en destijds heb ik niet opgeschreven wat de ingrediënten van de koekjes waren en nooit meer een soortgelijk koekje gevonden…

Het recept gevonden!
Laatst was ik aan het experimenteren en maakte ik koekjes met boekweitmeel in plaats van gewone bloem. Vers uit de oven proefde ik ze en toen wist ik het meteen: deze koekjes hebben dezelfde structuur als die Spaanse koekjes van de Xenos. Dat je op zo’n manier en vijf jaar later er ineens achterkomt hoe ze die speciale structuur toch in hun koekjes kregen! Met boekweitmeel dus.

Spaanse koekjes (zonder suiker)
ongeveer 7 koekjes

• 100 gram boekweitmeel (o.a. te koop bij de C1000)
• 75 gram roomboter
• 1 eetlepel agavesiroop (natuurwinkel)
• snufje zout
• beetje koud water

Doe het meel en het zout in een ruime kom en meng. Voeg dan de boter en agavesiroop toe en kneed met je handen. Het deeg moet een samenhangende bol vormen. Als het deeg nog iets te droog is, kun je een beetje koud water toevoegen om een deegbal te vormen die niet te nat is. Indien je per ongeluk teveel water hebt toegevoegd, kun je dit oplossen door een beetje bloem toe te voegen.

Verwarm de oven voor op 170 graden Celsius.

Rol het deeg uit en steek er vormpjes uit of maak balletjes en druk ze plat om ronde koekjes te krijgen. Vormpjes maken is met dit deeg wel te doen, maar ze komen niet makkelijk uit het vormpje. Dat komt omdat het deeg redelijk zacht is. Dus als je vormpjes wilt maken, doe het met beleid en genoeg tijd.

Bak in de oven gedurende 15 tot 20 minuten tot heel lichtbruin.

Variatie:
Voor een wat andere smaak kun je wat kaneel toevoegen wanneer je ook de boter en agavesiroop toevoegt aan het bloemmengsel.

Kokoskoekjes (zonder suiker)
een bakplaat vol

• 100 gram boter
• 150 gram geraspte kokos
• 100 gram bloem
• halve theelepel zout
• 2 eetlepels jam zonder suiker
• 1 ei
• eventueel een beetje water

Smelt de boter samen met de jam in een steelpannetje op een laag vuur.

Meng ondertussen de rest van de ingrediënten in een ruime kom. Als de boter is gesmolten, voeg dit dan toe aan het bloemmengsel in de kom. Kneed het goed tot een samenhangende bal. Als het deeg nog te kruimelig is, voeg dan een klein beetje water toe.

Leg bakpapier op de bakplaat. Maak koekjes van ongeveer 5 cm doorsnede en leg ze op de bakplaat. Leg de kokoskoekjes niet strak tegen elkaar aan, maar hou een kleine ruimte tussen de koekjes.

Bak de kokoskoekjes in de oven op 175 graden Celcius, gedurende 10-12 minuten tot ze gaar zijn en heel lichtjes bruin beginnen te worden. Zet de oven uit. Laat de koekjes vervolgens 5 minuten nagaren in de oven. Daarna mag je ze eruit halen.

Als ze zijn afgekoeld, kun je ze in een doos bewaren.

Zonder versiering zijn ze erg lekker, maar als je iets extra’s wil doen kun je de koekjes versieren met dezelfde jam als die je in het deeg hebt gebruikt. Doe deze versiering erop kort voordat je de koekjes opeet.