Belonen met suiker 

Nog zo’n duidelijke reden is beloning. Als we een bepaalde prestatie hebben geleverd, vertellen we onszelf dat dat beloond mag worden met taart, snoep, koek, etc. Er valt wat mij betreft al wat voor te zeggen dat de prestatie zelf vaak al voldoende beloning is, maar dat is een ander verhaal. Prestaties belonen zie je overal om je heen: kampioenen krijgen een prijs, werknemers soms een bonus, afgestudeerden een titel.

Belonen met suiker begint vaak al in je jeugd. Wie herkent er niet minstens een van de onderstaande uitspraken?

• “Als je stopt met krijsen, krijg je een snoepje.”
• “Ga nu maar even lief met je zusje/broertje spelen, dan krijgen jullie straks een lolly.”
• “Hier, een lekkere reep chocola van oma omdat je zo’n goed rapport hebt.”
• “De winnaar met zaklopen krijgt een extra grote snoepzak mee naar huis.”

Ik ben mezelf, zoals vele anderen, in de loop der jaren structureel gaan belonen met suiker voor zelfs de kleinste prestaties. Als ik iets voor elkaar had gekregen, ‘mocht’ ik weer naar de supermarkt voor een lading snoep o.i.d. Dat kon aardig uit de hand lopen: een reep chocola voor een jaar goed presteren op school is toch van een iets andere orde dan een halve tas vol snoep omdat ik één tentamen had gehaald. Of mezelf belonen met snoep omdat ik in twee weken twee kilo was afgevallen met veel moeite…

Alternatieven

Net als bij feest en troost kan het ook anders. Als je je eenmaal realiseert dat je aan snoepbeloning doet, naar jouzelf of anderen, heb je alternatieven nodig om je gedrag te veranderen. Als je het echt belangrijk vindt dat prestaties beloond worden (nogmaals, dat is al niet vanzelfsprekend), denk dan na over wat er nog meer als een beloning kan voelen. Wees kritisch, want ik wil je niet sturen richting koopziekte, alcoholverslaving of gokproblemen.

Ik geloof niet dat kinderen zoetigheid nodig hebben als beloning. Tebbe is nu 15 maanden en presteert het een na het ander. Toen hij onlangs leerde lopen, had hij helemaal geen beloning nodig. Hij was zelf dolblij en apetrots met die prestatie en beloont zichzelf met die vrolijkheid en het steeds weer inzetten van die nieuwe vaardigheid. Ongetwijfeld zijn er veel kinderen al gewend aan de link tussen presteren en belonen, maar zoetigheid is echt geen vereiste. Veel kinderen kunnen enorm genieten als ze een mooie sticker of andere typische kleinigheid krijgen. Ik werd op de basisschool blij van steeds weer een ander complimenteus onderschrift als de meester mijn dictee had nagekeken: “Goed zo”, “Prima”, “Uitstekend”, “Netjes geschreven!”.

Natuurlijk, als je echt met iets lekkers wilt belonen, kun je altijd putten uit onze voorraad recepten. Ik denk dat dat nog altijd minder erg is dan suikerproducten geven.

Suikerbeloning op de loer

Ik beweer niet dat het makkelijk is om zo’n beloningsgewoonte te veranderen. Zoals ik schreef heb ik het jarenlang structureel bij mezelf gedaan. Nog steeds moet ik bewust nadenken als ik trots ben op mijn eigen kleine of grote prestaties. Heb ik echt wel behoefte aan zelfbeloning hiervoor? Zo ja, kan het ook iets zijn dat niet tastbaar is? Een knuffel van Anna of Tebbe vind ik bijvoorbeeld ook een geweldige beloning.

Als ik dan toch voor een eetbare beloning voor mezelf kies, probeer ik het zelf te maken, zoals mijn favoriete koekjes. Op die manier is mijn beloning zelf ook meteen weer een kleine prestatie

In de natuurvoedingswinkel vond ik sesamrepen en kokosrepen van het merk Oskri. De sesamrepen vind ik lekker, Marger is meer van de kokosrepen.

Sesamrepen

Ik had ooit al eens vergelijkbare sesamrepen op, maar die waren gezoet met suiker of honing en dat eet ik niet meer. Nu vond ik dus deze, gezoet met rijststroop en dadelsiroop. Dit veroorzaakt een minder sterke en minder snelle stijging van de bloedsuikerspiegel dan suiker of honing. De ingrediënten van de sesamrepen zijn simpel: rijststroop, sesamzaadjes en dadelsiroop (allemaal biologisch). Deze repen bevatten redelijk veel zoetmiddel, dus ik eet ze maar heel af en toe. Ze zijn zo zoet dat ze aan je tanden blijven plakken! Deze Sesame Bar is ook verkrijgbaar met toevoegingen. Ik probeerde een keer de sesamreep met venkel, maar vond deze niet lekker. In de natuurvoedingswinkel vond ik maar drie soorten, maar op de website van Oskri zijn veel meer soorten te verkrijgen.

Kokosrepen

De kokosrepen bevatten kokosnoot en rijststroop. Ook hier zijn allerlei soorten van te krijgen, zoals die met ananas of amandelen. Als je erg van kokos houdt, is dit een lekker en gezond tussendoortje!

Op de website van Oskri vind je een handige pagina waar alle producten met hun ingrediënten worden opgesomd. Zo zie je meteen welke repen je wel en welke je beter niet kunt eten.

Gewoonte

Voor ons is het nu de normaalste zaak van de wereld om geen suiker te eten. Dat was het na een paar maanden overigens al. In het begin was het al leuk om te zoeken naar lekkere suikervrije hapjes en gerechten om zelf te maken en dat is nog steeds zo. Zoals je aan de gestaag groeiende lijst met recepten op SuikerWijzer kunt zien, komen er steeds weer nieuwe dingen op ons suikervrije menu, voornamelijk dankzij Anna’s heerlijke geëxperimenteer Suikervrij leven is dus een gewoonte, maar zeker niet saai.

Voor ons was de stap naar een suikervrij leven niet al te moeilijk, mede omdat we al snel voldoende suikervrije alternatieven hadden. Het is belangrijk om bij een dergelijke aanpassing in je voedingspatroon niet alleen maar dingen te schrappen, maar ook vervangers toe te voegen. Geen tomatensoep uit een zak of blik meer? Dan lekker zelf maken i.p.v. heel hard te blijven snakken naar tomatensoep. De meeste alternatieven die wij vonden zijn niet alleen gezonder, maar ook lekkerder dan wat we eerst aten. Bovendien zijn we meer gaan genieten van de smaken die vaak door suiker worden weggedrukt en smaakt normale suiker nu veel te heftig. Tja, dan is zo’n nieuwe gewoonte natuurlijk heel makkelijk te handhaven!

Twee jaar SuikerWijzer

Dat betekent dat we ook alweer twee jaar onze ervaringen, kennis en recepten met jullie delen op deze website. We waarderen het nog steeds enorm dat er zoveel mensen geïnteresseerd zijn in wat wij hier publiceren! Het aantal bezoekers is in een jaar meer dan verdubbeld en al ruim 300 mensen ontvangen onze nieuwste artikelen automatisch, via RSS of per e-mail. Dankzij jullie leuke en nuttige reacties weten wij hoezeer dit onderwerp leeft. Ga vooral zo door!

Bij de natuurvoedingswinkel verkopen ze onder andere erg lekkere rijstwafels met een carobelaagje erop. Carobe heeft veel weg van cacao en daarom lijkt het of je een rijstwafel met een laagje pure chocolade eet. Het belangrijkste: ze geven voldoening als je zin hebt in iets lekkers.

Deze rijstwafels met carobe bevatten bruine rijst, cacaoboter, carobepoeder, maïspoeder, sojapoeder en vanille. Alle ingrediënten zijn biologisch. Het zijn Bonritzz rijstwafels van Bonvita. Dit merk maakt allerlei biologische zoetigheden. Alleen de rijstwafels met carobe bevatten geen suiker. Hun andere producten bevatten wel suiker (ruwe rietsuiker) of alternatieve zoetmakers (zoals maïsstroop), die wij niet eten.

Kant en klare suikervrij tussendoortje
Als je zelf niets wil maken en toch een snack voor tussendoor zoekt, of je kinderen een lekkernij naar school wil meegeven, is dit een goede optie. Een pluspuntje is ook dat ze goed te bewaren zijn. Ik kreeg ooit een vraag van een lezer of ik lekkere suikervrije tussendoortjes weet die lang houdbaar zijn, zodat kinderen op school een goede suikervrije optie hebben als er wordt uitgedeeld. Dit soort repen zijn dan een uitkomst.

Lyme Regis Foods
Fruitus komt van Lyme Regis Foods, welke gedistributeerd wordt door Glisten Ltd. Fruitus is 100% biologisch en het zoetmiddel is vruchtensap. Ze zijn te koop in de volgende smaken: Apple, Apricot, Mixed Berry and Pomegranate & Blueberry. Lyme Regis Foods maakt meer soorten repen (niet allemaal suikervrij) en doet z’n best deze zo natuurlijk mogelijk te maken. De Fruitus repen zijn te koop bij een aantal winkels van de Albert Heijn. Deze en andere producten van Lyme Regis Foods zijn ook verkrijgbaar in hun webshop.

Ik heb geen connecties met dit merk, ik wil je alleen vertellen dat deze repen bestaan. Er zijn meer van dit soort suikervrije repen van andere merken. Hier zal ik in de loop van de tijd ook over schrijven op suikerwijzer.nl.

Marger kiest ‘s ochtends voor een fruitontbijt en ik neem muesli. Ook aan vrijwel elk merk muesli die je in de winkel koopt is suiker toegevoegd, dus dat is voor mij geen optie. Ik maak het liever zelf! Dan weet ik precies wat erin zit en kan ik de muesli bovendien zo maken dat ik ‘m het lekkerste vind. Je hoeft er geen suiker doorheen te mengen om het zoet te maken, daar zorgen de rozijnen en abrikozen voor. Bovendien gebruik ik nóg een zoetmaker: rijstemelk.

Hieronder vind je het recept voor suikervrije muesli. Deze samenstelling van ingrediënten is hoe ik de muesli het lekkerste vind smaken. Als je bepaalde noten minder lekker vindt en ze liever wil vervangen door andere noten, of er nog meer aan toe wil voegen: doe dat vooral! Ik heb er ook wel eens kaneel bij gedaan en cacaonibs, maar ik vind deze ‘simpele’ versie toch het beste smaken. De rijstemelk kan je natuurlijk ook vervangen door gewone melk of yoghurt.

Suikervrije muesli
Een flinke pot vol (ongeveer 7 porties)

200 gram havermout
80 gram walnoten
60 gram cashewnoten
40 gram blanke amandelen
30 gram sesamzaad
30 gram lijnzaad
25 gram zonnebloempitten

100 gram gewone rozijnen
100 gram blanke rozijnen
150 gram gedroogde abrikozen

Rijstemelk (te koop bij de supermarkt en natuurvoedingswinkel)
Een grote en een kleinere pot die je goed kan afsluiten

• Ik hak de verschillende noten apart, omdat de ene soort wat makkelijker hakt dan de andere soort. Als je ze allemaal gelijk hakt, worden bijvoorbeeld de walnoten veel fijner dan de amandelen. Zo hou je van de walnoten alleen een soort walnotenpoeder over.
• Doe de walnoten in een kom en maal met de staafmixer of doe dit in de keukenmachine, of hak ze eventueel met de hand. De walnoten moeten grof gehakt zijn.
• Giet de gehakte walnoten in de grote pot. Hak vervolgens op dezelfde manier de cashewnoten grof. Giet ze in de pot. Hetzelfde met de amandelen.
• Voeg sesamzaad, lijnzaad en zonnebloempitten toe in de pot. Meng alles door elkaar.
• Doe de havermout erbij en meng goed.
• Was de twee soorten rozijnen en de abrikozen. Leg ze op een schone theedoek en dep ze goed droog.
• Snij de gedroogde abrikozen in stukjes en doe ze in de kleine pot.
• Voeg de rozijnen toe aan de abrikozen en roer even door met een lepel.
• Als je ‘s ochtends van je muesli wilt genieten doe je wat muesli in een kom. Voeg wat van het rozijnenmengsel toe, naar smaak. Even mengen. Giet er vervolgens rijstemelk overheen en eten maar!

Zo, en nu nooit meer huilen hè?

Als je je verdrietig voelt, ga je even lekker snoepen en dan is alles weer goed. Van een reep chocola of een stuk taart gaat verdriet namelijk over. Toch? We kennen allemaal de beelden van film en tv waarin een net gedumpte vrouw zich tegoed doet aan een enorme bak chocolade-toffee-koekjesdeegijs. Ook lijkt het voor veel mensen logisch om bij een huilend kind een lolly in de mond te duwen. Verdriet en suikerrijk eten zijn vaak met elkaar verbonden. Hoogste tijd om die onzin af te leren!

Waarom proberen we verdriet weg te snoepen?

Ik ben niet anders gewend. Ook ik ben grootgebracht met het idee dat snoep troost biedt en mijn ouders waarschijnlijk zelf eveneens. Als je door anderen getroost wordt met snoep, ga je het logischerwijs ook op jezelf toepassen en kan het een gewoonte worden. Emotie-eten hoorde bij mijn leven. Inmiddels weet ik dat snoep niet nodig is bij verdriet en hooguit valse troost biedt.

Suiker geeft tijdelijk verlichting. Alcohol ook, maar toch zetten we een huilend kind doorgaans geen fles wijn voor. Bij veel mensen heerst nog altijd het beeld dat suiker geen schade kan aanrichten, dus denken ze dat het een veilig troostmiddel is. Als de suikerpiek voorbij is, is het verdriet echter niet zomaar weg. Vaak moet je er alsnog mee omgaan. Mijn antwoord was jarenlang: opnieuw naar snoep grijpen en dat herhalen tot het verdriet vergeten was (kleine dingetjes) of weggedrukt (ingrijpende dingen).

Kinderen en troost

Mensen huilen, vooral kinderen nemen daarin ongegeneerd hun vrijheid. Kinderen huilen echter niet alleen uit verdriet, ook vaak uit schrik bijvoorbeeld. Een klein kind dat plotseling valt, kan in huilen uitbarsten, ook al heeft het nauwelijks pijn, puur vanwege de schrik. Zonder suikerbehandeling is het kind het waarschijnlijk twee minuten later weer helemaal vergeten.

Ik geloof niet dat een kind dat echt verdriet heeft, behoefte heeft aan suiker. Wel aan een manier om echt om te gaan met dat verdriet. Bijvoorbeeld door er met iemand over te praten, of soms gewoon even geknuffeld te worden.

Op zoek naar echte troost

Suikervrij eten wordt een stuk makkelijker als je beseft dat je jezelf of een ander niet helpt met verdriet wegeten d.m.v. suiker. Zoek liever uit waar jij (of de ander) echt behoefte aan hebt als je verdriet hebt. In het geval van een kind: probeer te ontdekken waarom het eigenlijk huilt. Als het echt verdriet is, is het ook voor het kind beter om de confrontatie met dat verdriet aan te gaan i.p.v. het te maskeren met een ouderwetse sugar rush. Verdriet met iemand delen is een stuk gezonder dan een reep chocola delen.

Als je moeite hebt om bij behoefte aan troost de zoetigheid te laten staan, begin dan bij klein verdriet te kijken of je het anders kunt aanpakken. Dus niet opeens geforceerd bij een begrafenis van de cake afblijven, maar bijvoorbeeld als je verdrietig bent omdat je je partner mist die een dagje weg is. Bedenk dat suiker je verdriet niet zou wegnemen. Vraag je af wat er wél dat effect zou hebben en als dat niet haalbaar is, wat je verdriet blijvend zou verzachten. Heel vaak helpt het om het er met iemand over te hebben, maar er zijn verschillende manieren om verdriet te verwerken en dat kan per persoon verschillen. Zoek dus bij klein verdriet uit hoe dat voor jou werkt en probeer dat later toe te passen op dingen die meer impact op je hebben.

Je kunt meteen beginnen: op een moment dat je niet verdrietig bent, kun je je eens rustig afvragen hoe je het liefst met verdriet zou omgaan. Misschien ga jij je bijvoorbeeld beter voelen door te sporten, iets moois te maken of je gevoelens op te schrijven. Door je voor te bereiden heb je dan een aanpak klaar voor als er een moment van verdriet komt, zodat je grijpen naar suiker niet als de enige uitweg ziet.

Wie iets te vieren heeft, doet dat met voedsel en vaak bij voorkeur zoetigheid. Waarom zitten veel mensen zo vastgeroest in dat patroon? Kan het ook anders? Natuurlijk kán dat, maar de vraag is eerder of we dat willen en durven. Ook als je beseft dat je meedoet aan een vastgeroest gebruik, kan het best zijn dat je dat met alle plezier blijft doen. Misschien zouden sommige mensen liever zonder suiker vieren, maar zijn ze bang voor de reacties of afkeuring van de medevierders.

Feest en zoetigheid

Taarten, vlaaien en gebakjes zijn de grote feestfavorieten. Ik heb weinig verjaardagen meegemaakt waar ze niet geserveerd werden. Natuurlijk staat het iedereen vrij om een feest te vieren op zijn of haar eigen manier. Wel wil ik duidelijk maken dat suikerproducten voorzetten niet de enige optie is. In onze Recepten-rubriek staan behalve een paar suikervrije taarten ook lekkere koekjes en andere lekkernijen die je zou kunnen gebruiken.

Gebruik gerust je fantasie als je iets wilt vieren met suikervrij voedsel, er is veel meer te bedenken dan wat er op onze site te vinden is. Zoet hoeft natuurlijk niet: een zorgvuldig bereide quiche of salade vullen ook magen en kunnen heerlijk smaken, om maar wat te noemen.

Feest en eten

We lijken feesten en eten onlosmakelijk met elkaar te verbinden. Dat velen van ons een feestelijke gebeurtenis koppelen aan (zoet) eten is een kwestie van traditie, gewenning, sociale dwang of indoctrinatie zo je wilt, maar nodig is het natuurlijk niet. Je bepaalt zelf hoe je een gelegenheid feestelijk maakt.

Als jij dat liever zonder voedsel doet, waarom niet? Als je mensen uitnodigt, komen die dan voor jou of omdat ze eten van je krijgen? In het eerste geval zou er geen probleem moeten zijn als je ze geen eten voorzet, in het laatste geval zou ik me toch gaan afvragen of ik ze wel wil uitnodigen

Vier op jouw manier

Voel je niet verplicht om bijvoorbeeld je collega’s van taart te voorzien op jouw verjaardag, of om van hun taart te eten op hun verjaardag. Eet mee omdat je er echt van geniet, trakteer omdat je het heel erg leuk vindt om te doen en deel uit wat jouzelf aanspreekt. Als je er eigenlijk niet achter staat om iets te vieren met suiker, bedenk dan dat het nooit hoeft en er genoeg andere keuzes mogelijk zijn.

Anna en ik vieren regelmatig iets met eten: deze kerst kookte Anna een heerlijk luxe viergangendiner zonder suiker. Met de komende jaarwisseling zullen we weer de lekkerste oliebollen halen die we kennen. Oliebollen en appelbeignets van een goede bakker zijn zo lekker, dat poedersuiker als garnering volledig overbodig is.

Het eerste jaar van vele

We hebben gemerkt dat sommige mensen denken dat wij hebben gekozen voor een gelimiteerde tijd zonder suiker, bijvoorbeeld een jaar geen suiker eten. Daarom willen we er nog maar eens op wijzen dat dat zeker niet zo is. Wij zijn gestopt met suiker eten onder het motto: kijken of het mogelijk is en als het goed bevalt, houden we het zo. Als het aan ons ligt de rest van ons leven dus!

Positieve ervaring

Goed bevallen doet het zeker. In het afgelopen jaar hebben we geen aanleiding ontdekt om weer geraffineerde suiker te gaan eten. Zoals wij al vermoedden heeft ons lichaam geraffineerde suiker niet nodig en voelen wij ons er beter bij om het te vermijden. Voor ons wegen de positieve gevolgen gemakkelijk op tegen eventuele nadelen van geen suiker eten.

De nadelen van deze leefwijze zitten vooral tussen de oren. Zo moeten we wat meer energie steken in het lezen van etiketten, zoeken en bedenken van recepten (hangt van jezelf af of je dit een nadeel vindt), is het was lastiger om zonder suiker uit eten te gaan en kun je op bezoek bij anderen niet alles mee-eten.

Deze website

Dit jaar hebben we met heel veel plezier onze indrukken, ervaringen, kennis en recepten beschreven op SuikerWijzer.nl met in totaal al 80 artikelen. We begonnen daar een jaar geleden mee omdat we dachten dat er vast wel meer mensen geïnteresseerd waren in minder of geen geraffineerde suiker eten. Inmiddels begint ons duidelijk te worden dat heel veel mensen daar graag over lezen.

Zo krijgen we momenteel maandelijks zo’n 5500 bezoeken op deze site, in totaal bijna 40.000 sinds de start. Via de RSS-feed en gratis e-mailabonnementen volgen nu al zo’n 90 mensen de nieuwste artikelen op SuikerWijzer. Bovendien blijkt uit de honderden reacties die we hebben mogen ontvangen dat dit onderwerp veel van jullie bezighoudt en onze teksten door jullie gewaardeerd worden. We danken jullie hartelijk voor alle feedback, blijf die vooral geven!

Wij gaan lekker door met geen suiker eten en daarover schrijven op deze plek. Heb je nog behoefte aan bepaalde onderwerpen of heb je ideeën voor verbeteringen aan deze website? Laat het weten in de reacties hieronder of stuur een berichtje via ons Contactformulier.

Ten slotte hebben we nog onderstaande boodschap voor al onze lezers:

Ik neem dus aan dat er tenminste drie groepen mensen zijn: mensen die wel een suikerdip krijgen en dat weten, mensen die geen suikerdip krijgen en mensen die er wel een krijgen, maar zich daar niet van bewust zijn. Voor twee van die groepen zal ik hieronder uitleggen hoe het zit en wellicht hebben de mede-suikerdippers onder jullie er nog iets aan om andere ongelovigen hiernaar te verwijzen

Hoe het werkt

Als ik suiker at, bijvoorbeeld een reep chocola of een stuk taart, leverde dat een korte energiepiek op, die bij mij doorgaans misschien een kwartiertje duurde, soms nog korter. De oorzaak van die suikerpiek is dat geraffineerde suiker kort na het eten ervan in je bloed terechtkomt. De bloedsuikerspiegel stijgt tijdelijk heel snel, wat een extra energiek gevoel geeft. Dit in tegenstelling tot complexe koolhydraten zoals in volkoren producten: deze koolhydraten worden langzaam verteerd, waardoor de energie veel gelijkmatiger in je bloed terechtkomt en geen enorme piek oplevert.

In ons dagelijks leven doen wij doorgaans niets met zo’n extra energiestoot. Daarom geeft de alvleesklier een dosis insuline zodat het teveel aan suiker in het bloed sneller wordt opgenomen in de lichaamscellen. De bloedsuikerspiegel daalt daardoor weer. Hoe sterk die daalt, wisselt blijkbaar per persoon. Bij Anna en mij daalde de bloedsuikerspiegel na de suikerpiek zodanig, dat we er een vermoeid en slap gevoel van kregen, dat veel langer duurde dan die snelle suikerpiek: de suikerdip.

Geen suiker = geen dip

De oplossing is inderdaad zo simpel voor ons: door geen geraffineerde suiker te eten, hebben we ook geen last meer van de bijbehorende suikerdips. Sinds wij alleen nog maar producten zonder geraffineerde suiker eten, bestaat mijn dag niet meer uit een aaneenschakeling van korte pieken en lange dalen in mijn energieniveau, maar voel ik mij veel constanter energiek. Behalve dat dit veel fijner voelt, geloof ik dat ik op deze manier mijn lichaam veel minder zwaar belast nu al dat geschommel verdwenen is.

Verborgen suikerdip?

Ik vraag me regelmatig af hoeveel mensen last hebben van zo’n suikerdip, maar het niet beseffen. Sommige mensen denken dat dergelijke dagelijkse inkakmomenten bij het leven horen, anderen proberen die momenten weg te drinken met sloten koffie en veel mensen gaan simpelweg zoetigheid eten als ze een energiedip voelen. Wat bij mensen zoals Anna en ik weer zou leiden tot nog meer energiegebrek, hoe tegenstrijdig dat ook lijkt.

Wij zijn benieuwd naar jullie ervaringen. Ben jij vaak vermoeid en heb je daarbij nog nooit aan je suikerinname gedacht? Leef jij ook energiek en zonder suiker? Hoe kijk je hier tegenaan als je zelf geen suikerdips kent?