Alles over kunstmatige zoetstoffen

Kunstmatige zoetstoffen zijn ooit geïntroduceerd zodat je zoete voedingsmiddelen kan eten en drinken zonder daar dik van te worden. Er zijn ontzettend veel mensen die letten op hun gewicht. Er is dan ook een grote markt voor producten als Cola light en suikervrije kauwgom. Toen Marger en ik stopten met het eten van geraffineerde suiker, vervingen wij dit niet door zoetstoffen. Voor een zoete smaak eten wij natuurlijke, ongeraffineerde suikers (zoals vruchten). Wij zoeken naar producten die zo ongeraffineerd mogelijk zijn en daar past een kunstmatige zoetstof niet bij. Uitgebreid onderzoek wijst uit dat de zoetstoffen die op de markt zijn, veilig zijn om te gebruiken. Maar niet iedereen is het eens met die resultaten. Er zijn mensen die waarschuwen voor de gevaren van kunstmatige zoetstoffen, vooral voor aspartaam. Hoe zit dat nu precies?

Maximale dagelijkse inname
De onderzoeken kunnen weliswaar uitwijzen dat kunstmatige zoetstoffen veilig zijn, maar als je de ‘Aanvaardbare Dagelijkse Inname’ (ADI) overschrijdt, is de veiligheid niet meer gegarandeerd. De ADI is de hoeveelheid van een stof die een mens dagelijks binnen mag krijgen zonder dat hij of zij daar ziek van wordt. Een persoon van 70 kilo mag bijvoorbeeld maximaal 525mg aspartaam per dag binnenkrijgen. Dit staat gelijk aan zo’n vier flessen cola light. Er zullen weinig mensen zijn die zoveel cola per dag drinken, maar zoetstoffen zitten in veel meer producten. Het zit niet alleen in light frisdrank, maar kan ook zitten in bijvoorbeeld taart, koekjes, vruchtenyoghurt, vitaminepillen en zelfs in medicijnen. Op die manier kan een mens die veel eet en drinkt toch de ADI overschrijden. Vooral in Amerika gebeurt dat. Daar worden immers erg veel producten verkocht waar een zoetstof als aspartaam in zit én de mensen eten er gemiddeld meer. Daardoor leidde de introductie van aspartaam in dat land tot gezondheidsrisico’s. Dus je moet er in ieder geval op letten dat je niet teveel kunstmatige zoetstoffen binnenkrijgt. Daarnaast kunnen mensen met de erfelijke stofwisselingsziekte phenylketonurie (PKU) beter helemaal geen aspartaam gebruiken.

Kinderen en zoetstoffen
Bij kinderen moet je extra goed opletten of ze niet teveel zoetstoffen innemen. Zij hebben namelijk minder gewicht dan volwassenen en daarom is de ADI-waarde voor hen veel lager. ‘Een peuter die dagelijks twee glazen frisdrank en een beker yoghurtdrank met onnatuurlijke zoetmakers drinkt, kan al een schadelijke hoeveelheid kunstmatige zoetmakers binnenkrijgen’ (www.vitatas.nl).

Alternatieve mening: kunstmatige zoetstoffen zijn vergif
Er zijn mensen die de resultaten van het onderzoek naar kunstmatige zoetstoffen in twijfel trekken (worden alle resultaten van het onderzoek naar buiten gebracht, of houden ze dingen achter? Betaalt de suikerindustrie geld aan de politiek om dingen achter te houden?), of zelfs geloven dat de resultaten onjuist zijn (zijn de onderzoeken wel juist uitgevoerd, onder de goede omstandigheden?). Deze tegenstanders zeggen: ook al neem je er weinig van, kunstmatige zoetstoffen zijn vergif. En ze hebben bewijs. Zo vonden zij meer dan 90 negatieve bijwerkingen van aspartaam, waaronder geheugenverlies en hersentumoren, maar ook meer voorkomende klachten als hoofdpijn en oorsuizingen. Er zijn websites vol met ervaringen van patiënten waarvan bleek dat hun medische klachten alleen terug te voeren zijn op hun aspartaamgebruik (zie bijvoorbeeld www.dorway.com). Wie er gelijk heeft? Ik weet het niet.

Koken met kunstmatige zoetstoffen
Niet alle zoetstoffen zijn bestand tegen hoge temperaturen. Aspartaam wordt bijvoorbeeld instabiel bij verhitting en de veiligheid is dan niet gegarandeerd. Andere zoetstoffen kunnen een rare bijsmaak hebben. Sacharine heeft bijvoorbeeld een bittere nasmaak. Je hebt zelf waarschijnlijk ook wel ooit geproefd dat producten met zoetstoffen anders smaken dan met geraffineerde suiker. Zo smaakt gewone cola toch wel heel anders dan cola light.

Zoetstoffen goed voor mensen op dieet?
De belofte dat kunstmatige zoetstoffen ervoor zouden zorgen dat je wel zoet kunt eten, maar er niet dik van wordt, is onjuist gebleken. Zoetstoffen geven je lichaam hetzelfde seintje als wanneer het ‘gewone’ suiker binnenkrijgt. Je darmen willen de glucose gaan opnemen, maar er zit geen glucose in zoetstoffen. Om hiervoor te compenseren, gaan je darmen suikers halen uit koolhydraten. Hierdoor zou het goed kunnen dat je eerder zwaarder wordt, dan dat je afvalt door het gebruik van zoetstoffen. Bovendien speelt de voedingsindustrie nogal eens met de combinatie van zoet, vet en zout. Wanneer een producent zegt minder suiker in z’n product te stoppen, heb je grote kans dat ze de hoeveelheid vet of zout hebben vergroot om een lekkere smaak te behouden. Zo kan suikervrij ijs meer vet bevatten. Kunstmatige zoetstoffen zijn dus geen goed middel om af te vallen.

Conclusie
Wij vermijden kunstmatige zoetstoffen om de volgende redenen: er is geen zekerheid over de veiligheid, het is een geraffineerd product en heeft geen voedzame werking, het gaat ontwenning van suiker tegen, je lichaam raakt ervan in de war en bovendien smaakt het niet lekker. Om dezelfde redenen raad ik ook andere mensen aan om geen kunstmatige zoetstoffen te gebruiken.